Ak şäher Aşgabat 2026

«Aşgabadyň geljegi: CAI Interbudmontazh «Ak şäher Aşgabat 2026» sergisinde ýerasty gurluşyk boýunça innowasion tehnologiýalaryny hödürledi»

 

24–25-nji maýda Aşgabadda arhitektura, innowasiýalar we şäherleriň durnukly ösüşine bagyşlanan 25-nji Halkara sergi we konferensiýa «Ak şäher Aşgabat 2026» geçirildi. Çäre Türkmenistanyň paýtagtynyň 145 ýyllygynyň we döwletiň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllygynyň bellenýän ýylynda geçirildi. Türkmenistanda 2002-nji ýyldan bäri işleýän CAI Interbudmontazh kompaniýasy megapolisiň durmuşyna iň az täsir edip, şäheriň ýerasty infrastrukturasyny täzelemek boýunça toplumlaýyn çözgütleri hödürläp, esasy gatnaşyjylaryň biri hökmünde çykyş etdi.

«Ak şäher Aşgabat 2026» sergisi: gerimi we ähmiýeti

 

Ýubileý çäresine şäher häkimlikleriniň wekilleri, iri kompaniýalaryň esaslandyryjylary, öňdebaryjy ekspertler, dürli ýurtlardan hünärmenler we arhitektorlar gatnaşdylar. Serginiň temasy — «Arhitektura. Innowasiýalar. Durnukly ösüş» — Türkmenistanyň ösüşiniň strategik maksatlaryna doly laýyk gelýär.

Işewürlik programmasynyň çäginde şular ara alnyp maslahatlaşyldy:

• şäher gurluşygynda häzirki zaman çemeleşmeleri;
• häzirki zaman gurluşyk tehnologiýalaryny ulanmak;
• ösýän megapolis şertlerinde şäheriň ekologik taýdan arassa ulagyny ösdürmek;
• şäherleriň klimat üýtgemelerine uýgunlaşmagy;
• şäher gurşawyny dolandyrmak üçin sanly çözgütleri ulanmak.

CAI Interbudmontazh: Türkmenistanda çärýek asyr

 

CAI Interbudmontazh kompaniýasy Türkmenistana 2002-nji ýylda geldi we çärýek asyryň dowamynda paýtagtyň ösüşiniň möhüm bölegine öwrüldi. Şu döwürde Aşgabadyň durnukly infrastrukturasyny döreden gerimli inženerlik taslamalary we ýerasty infrastruktura taslamalary durmuşa geçirildi.

30 ýylyň dowamynda kompaniýa GDA, Aziýa we Afrika ýurtlarynda 150-den gowrak taslamany durmuşa geçirdi, olaryň arasynda:

• 65 km. çekilen tuneller;
• 9 metro stansiýasy, gurlup işe girizilen;
• 30 km. metro we demirýol ulaglarynyň ýollary;
• 200 km. awtomobil ýollary;
• 100 taslama raýat we senagat infrastrukturasy.

Aşgabat üçin innowasion çözgütler

 

Sergide CAI Interbudmontazh paýtagtyň ösüşiniň üç strategik ugruna ünsi çekdi.

Ýerasty infrastruktura: şäheriň görünmeýän binýady

Durnukly şäher barada aýdanda, adatça şular göz öňüne getirilýär: owadan fasadlar, giň şaýollary, ýaşyl baglar.

Bularyň ählisi ýeriň astynda ýerleşýän zatlaryň hasabyna mümkin!

Ýerasty inžener torlary — şäheriň gan aýlanyş ulgamydyr: suw üpjünçiligi, suw akdyryş, drenaj, kabel kollektorlary. Olaryň üznüksiz işlemegi şäher ilatynyň amatly durmuşynyň kepilidir. Bu gizlin infrastrukturanyň işlemegini üpjün edýän kommunal gulluklaryň roly hem az däl.

Inžener torlaryny täzelemek — şäheriň ösüşi üçin zerurlyk. Diňe onuň durmuşyny togtadmazdan, muny nähili etmeli diýen sorag ýüze çykýar.

Çukur gazmazdan gurluşyk tehnologiýalary

Bar bolan çözgütler ýeriň üstüni açmazdan ýerasty kommunikasiýalary döşemäge ýa-da täzelemäge mümkinçilik berýär. CAI Interbudmontazh üç usuly hödürledi:

• Galkan arkaly gazuw (TBM);
• Mikrotonnelleşdiriş;
• Gorizontal-gönükdiriş burawlamasy (GGB)

Çukur gazmazdan gurluşyk tehnologiýalary — şäheriň ýerasty infrastrukturasyny täzelemegiň möhüm bölegi!

Aşgabadda metropoliten gurmak: näme üçin häzir?

 

Aşgabadyň ilaty eýýäm 1 milliondan geçýär we ýertist ulagyny dolandyrmak kynlaşýär. Çözgüt bar — metropoliten!

Taslamalaşdyryşdan başlap birinji liniýanyň işe girizilmegine çenli azyndan 8–10 ýyl gerek. Şu gün başlasak, 2035-nji ýyla şäher täze ulag ulgamyna eýä bolar.

Metropoliteniň beýleki şäher ulagy görnüşlerinden artykmaçlyklary:

• Metropoliten şäher giňişligini awtomobilden 30 esse has netijeli ulanýar, şäher awtobusyndan bolsa 6 esse;
• Şahsy awtomobil bilen deňeşdirmekde, 1 kilometr ýol üçin kömürturşy gazynyň çykarylyşy 9 esse az;
• Bir ýolagça düşýän energiýa sarp edilişi boýunça 20 esse tygşytly;
• Awtomobile garanyňda geçirijilik ukyby 70 esse ýokary;
• Beýleki şäher ulagy görnüşleri bilen deňeşdirmekde, ýolda geçirilýän wagt 2 esse gysgalýar.

Bütindünýä bankynyň barlaglary hili ýokary ulag ulgamyna elýeterliligiň şäheriň jemi içerki önüminiň ösüşine göni täsir edýändigini görkezýär.

Metropoliten — işe girizilenden soň 50–80 ýylyň dowamynda ýurduň ykdysadyýeti üçin işleýän infrastruktura aktiwidir.

Şu gün metropoliten 65 ýurtda we iki ýüzden gowrak şäherde işleýär, 17 000 stansiýany we 25 000 kilometr liniýany öz içine alýar.

Olaryň arasynda ýokary seýsmiklige eýe bolan 15 ýurt we 34 şäher bar, olarda 3 000 stansiýa we 5 000 kilometr liniýa işleýär.

Aşgabadda metropoliten gurmak mümkinçiligi boýunça barlaglar geçirildi we hasaplamalar edildi:

Bu işi ýerine ýetirdiler:

• Awstriýa kompaniýasy «D2»
• Ýaponiýa kompaniýasy «Oriental»
• Amerika kompaniýasy «FME Engineering»

Metro gurluşygynyň tehniki-ykdysady esaslandyrylyşyny taýýarlamaga halkara kompaniýalar çekildi:

• Ýaponiýanyň metro assosiasiýasy
• Ýaponiýa kompaniýasy «Sumitomo»
• Ýaponiýa kompaniýasy «Hitachi»

Olaryň netijesi: häzirki zaman nesliniň demirbeton konstruksiýalaryny ulanmak bilen Aşgabadda metro gurmak howpsuz we tehniki taýdan amala aşyryp bolýar.

Geljekki liniýanyň marşruty Aşgabat — Arkadag — Gökdepe — Annauny baglanyşdyryp, bu şäherleri bitewi janly organizme birleşdirer. Her bir raýat paýtagtyň mümkinçiliklerine deň elýeterlilige eýe bolup biler.

Aşgabat durnukly ösüş ýolunda

CAI Interbudmontazh kompaniýasynyň «Ak şäher Aşgabat 2026» sergisine gatnaşmagy kompaniýanyň Aşgabadyň we ähli Türkmenistanyň durnukly ösüşine goşant goşmagyny dowam etmäge taýýardygyny görkezdi.