Oq shahar Ashxobod 2026

«Ashxobod kelajagi: CAI Interbudmontazh «Oq shahar Ashxobod 2026» koʻrgazmasida yer osti qurilishining innovatsion texnologiyalarini taqdim etdi»

 

24–25-may kunlari Ashxobodda arxitektura, innovatsiyalar va shaharlarning barqaror rivojlanishiga bagʻishlangan 25-Xalqaro koʻrgazma va konferensiya «Oq shahar Ashxobod 2026» boʻlib oʻtdi. Tadbir Turkmaniston poytaxtining 145 yilligi va davlat Mustaqilligining 35 yilligiga toʻgʻri kelgan muhim yilda oʻtkazildi. 2002-yildan beri Turkmanistonda faoliyat yuritayotgan CAI Interbudmontazh kompaniyasi megapolis hayotiga minimal taʼsir koʻrsatgan holda shahar yer osti infratuzilmasini yangilash boʻyicha kompleks yechimlarni taqdim etib, asosiy ishtirokchilardan biri sifatida qatnashdi.

«Oq shahar Ashxobod 2026» koʻrgazmasi: koʻlami va ahamiyati

 

Yubiley tadbirida shahar hokimiyati vakillari, yirik kompaniyalar asoschilari, yetakchi ekspertlar, turli mamlakatlardan mutaxassislar va arxitektorlar ishtirok etdilar. Koʻrgazma mavzusi — «Arxitektura. Innovatsiyalar. Barqaror rivojlanish» — Turkmaniston rivojlanishining strategik maqsadlariga toʻliq mos keladi.

Ishbilarmonlik dasturi doirasida quyidagilar muhokama qilindi:

• shaharsozlikka zamonaviy yondashuvlar;
• zamonaviy qurilish texnologiyalaridan foydalanish;
• oʻsayotgan megapolis sharoitida shaharning ekologik toza transportini rivojlantirish;
• shaharlarning iqlim oʻzgarishlariga moslashuvi;
• shahar muhitini boshqarish uchun raqamli yechimlardan foydalanish.

CAI Interbudmontazh: Turkmanistonda chorak asr

 

CAI Interbudmontazh kompaniyasi Turkmanistonga 2002-yilda keldi va chorak asr davomida poytaxt rivojlanishining muhim qismiga aylandi. Bu davrda Ashxobodning barqaror infratuzilmasini yaratgan keng koʻlamli muhandislik va yer osti infratuzilmasi loyihalari amalga oshirildi.

30 yillik faoliyati davomida kompaniya MDH, Osiyo va Afrika mamlakatlarida 150 dan ortiq loyihani amalga oshirdi, jumladan:

• 65 km. oʻtilgan tunnellar;
• 9 metropoliten stansiyasi qurilgan va foydalanishga topshirilgan;
• 30 km. metropoliten va temir yoʻl yoʻllari;
• 200 km. avtomobil yoʻllari;
• fuqarolik va sanoat infratuzilmasining 100 loyihasi.

Ashxobod uchun innovatsion yechimlar

 

Koʻrgazmada CAI Interbudmontazh poytaxt rivojlanishining uchta strategik yoʻnalishiga asosiy eʼtiborni qaratdi.

Yer osti infratuzilmasi: shaharning koʻrinmas asosi

Barqaror shahar haqida gapirganda, odatda chiroyli fasadlar, keng shoh koʻchalar, yashil bogʻlar koʻz oldiga keladi.

Bularning barchasi yer ostida joylashgan narsalar tufayli mumkin!

Yer osti muhandislik tarmoqlari — shaharning qon aylanish tizimi: suv taʼminoti, oqova suv, drenaj, kabel kollektorlari. Ularning uzluksiz ishlashi shahar aholisining qulay hayotining kafolatidir. Bu yashirin infratuzilmaning faoliyatini taʼminlovchi kommunal xizmatlarning roli ham kam emas.

Muhandislik tarmoqlarini yangilash shahar rivojlanishi uchun zarurat. Savol faqat shunda: buni shahar hayotini toʻxtatmasdan qanday amalga oshirish kerak.

Xandaqsiz qurilish texnologiyalari

Mavjud yechimlar yer osti kommunikatsiyalarini yuza qatlamni ochmasdan yotqizish yoki yangilash imkonini beradi. CAI Interbudmontazh uchta usulni taqdim etdi:

• Qalqonli oʻtish (TBM);
• Mikrotonnellash;
• Gorizontal yoʻnaltirilgan burgʻulash (GYoB)

Xandaqsiz qurilish texnologiyalari shahar yer osti infratuzilmasini yangilashning muhim qismidir!

Ashxobodda metropoliten qurilishi: nega ayni damda?

 

Ashxobod aholisi allaqachon 1 million kishidan oshdi va yer usti transportini boshqarish qiyinlashmoqda. Yechim bor — metropoliten!

Loyihalashning boshlanishidan birinchi liniyaning ishga tushishigacha kamida 8–10 yil talab etiladi. Agar bugun boshlansa, 2035-yilga kelib shahar yangi transport tizimiga ega boʻladi.

Metropolitenning boshqa shahar transporti turlaridan afzalliklari:

• Metropoliten shahar hududidan avtomobilga qaraganda 30 barobar, shahar avtobusiga qaraganda esa 6 barobar samaraliroq foydalanadi;
• Shaxsiy avtomobilga nisbatan 1 kilometr yoʻlda karbonat angidrid chiqindilari 9 barobar kam;
• Bir yoʻlovchiga energiya sarfi boʻyicha 20 barobar tejamkor;
• Avtomobilga nisbatan oʻtkazish qobiliyati 70 barobar yuqori;
• Boshqa shahar transporti turlariga nisbatan yoʻl vaqti 2 barobar qisqaradi.

Jahon banki tadqiqotlari sifatli transport tizimidan foydalanish imkoniyati shahar YaIM oʻsishiga bevosita taʼsir koʻrsatishini koʻrsatadi.

Metropoliten — foydalanishga topshirilgandan soʻng 50–80 yil davomida mamlakat iqtisodiyoti uchun ishlaydigan infratuzilma aktivi.

Bugungi kunda metropoliten 65 mamlakatda va ikki yuzdan ortiq shaharda faoliyat yuritadi, 17 000 stansiya va 25 000 kilometr liniyaga ega.

Ulardan 15 mamlakat va 34 shahar yuqori seysmiklikka ega boʻlib, ularda 3 000 stansiya va 5 000 kilometr liniya ishlaydi.

Ashxobodda metropoliten qurish imkoniyati boʻyicha tadqiqotlar oʻtkazildi va hisob-kitoblar amalga oshirildi:

Bu ishni quyidagilar bajardi:

• Avstriya kompaniyasi «D2»
• Yaponiya kompaniyasi «Oriental»
• Amerika kompaniyasi «FME Engineering»

Metropoliten qurilishining texnik-iqtisodiy asoslashini tayyorlashga xalqaro kompaniyalar jalb qilindi:

• Yaponiya metropoliten assotsiatsiyasi
• Yaponiya kompaniyasi «Sumitomo»
• Yaponiya kompaniyasi «Hitachi»

Ularning xulosasi: Ashxobodda metropoliten qurilishi zamonaviy avlod temir-beton konstruksiyalaridan foydalanganda xavfsiz va texnik jihatdan amalga oshirilishi mumkin.

Kelgusi liniyaning marshruti Ashxobod — Arkadag — Goʻkdepe — Annau shaharlarini bogʻlab, ularni yagona tirik organizmga birlashtiradi. Har bir fuqaro poytaxt imkoniyatlaridan teng foydalanish huquqiga ega boʻladi.

Ashxobod barqaror rivojlanish yoʻlida

CAI Interbudmontazh kompaniyasining «Oq shahar Ashxobod 2026» koʻrgazmasidagi ishtiroki kompaniyaning Ashxobod va butun Turkmanistonning barqaror rivojlanishiga hissa qoʻshishni davom ettirishga tayyorligini taʼkidladi.